İŞKUR ile Nelere Çözüm Bulabiliriz?

4100 kişi tarafından okundu
İŞKUR ile Nelere Çözüm Bulabiliriz? İŞKUR ile Nelere Çözüm Bulabiliriz?

Siz de İŞKUR’un işsizlik maaşı ödemelerini gerçekleştiren ve sadece “işsiz”lere iş bulan bir kurum olduğunu düşünenlerden misiniz? Hemen söyleyelim, yanılıyorsunuz! 1980 sonrası Türk filmlerinde kurumun, “ölmüş, ağlayanı yok” imajıyla verilen, fakir

Facebook da Paylaş    Twitter da Paylaş    Google Book da Paylaş    Linkedin de Paylaş    Google Plus da Paylaş

Siz de İŞKUR’un işsizlik maaşı ödemelerini gerçekleştiren ve sadece “işsiz”lere iş bulan bir kurum olduğunu düşünenlerden misiniz?
Hemen söyleyelim, yanılıyorsunuz! 1980 sonrası Türk filmlerinde kurumun, “ölmüş, ağlayanı yok” imajıyla verilen, fakirlikten, çaresizlikten kırılan insanların sıra beklediği bir kurum olarak gösterilmesinden herhalde, İŞKUR’un modern, çözüm odaklı ve insanların hayatını değiştiren imkânların sunulduğu bir yer olduğunu pek çoğumuz bilmiyoruz.
İŞKUR İstanbul İl Müdürü Muammer Coşkun, İŞKUR’un hizmetlerini Aktivist’e anlattı.
İş arayana iş, mesleği olmayana meslek, personel arayana personel buluyoruz
Aktivist: İŞKUR artık bildiğimiz İŞKUR değil. Bize biraz kurumun yenilenen yüzünden bahseder misiniz?
Muammer Coşkun: Kurumumuz ismini 2000 yılında aldı ve Türkiye İŞKUR oldu ancak 2003 yılının haziran ayına kadar biz, boşlukta ancak bütün görevlerini yerine getiren bir kurum olarak kaldık. Ve nihayetinde Türkiye İş Kurumu, bakanlığa bağlı özerk bir kuruluş olarak, 2003 yılında 4904 sayılı kanunla resmen kuruldu.
Kanun koruması ile birlikte 2002 yılından itibaren işsizlik ödemeleri başlayıp işverenin, işten çıkardığı işçiyi mecburen İŞKUR’a vermesi gerekince, işveren tarafında da İŞKUR ne yapıyor diye bir soru gündeme geldi. İşçi de bu kez İŞKUR’u yeniden tanımladı. Ama tabii sadece bu kadarla bir kurum olamıyorsunuz. O dönem, mesleki eğitim için fondan çok da bir ödenek aktarılmıyordu. Bu parayla da yalnızca işsizlik ödeneği alan kişilerin mesleki eğitim almaları hedefleniyordu. 2003 yılındaki oluşumdan sonra herkes işsizlik ödeneğinden yararlanmaya başladı ve dünya bankasından aldığımız kredilerle ya da Avrupa Birliği hibeleriyle mesleki eğitimler yapmaya başladık.
Meslek edindirme eğitimleri ile mesleksiz kişilere meslek kazandırıyoruz
Aktivist: Meslek edindirme eğitimleriniz pek çok kişiyi iş hayatına kazandırıyor. Nasıl işliyor sistem?
Muammer Coşkun: 2008 yılında ilk istihdam paketi ile beraber işsizlik sigortası fonundan her yıl mesleki eğitim için fon ayrılmaya başlandı. Bu sayede bütün işsizlerin bu mesleki eğitimlerden yararlanmasına karar verildi. 2009’dan günümüze gelene kadar İstanbul’da 100.000’den fazla kişiyi mesleki eğitimlerden geçirdik ve bu kişilerin % 44’ü çalışır hale geldi. Bunun en büyük nedeni biz yalnızca “ben eğitime gitmek istiyorum” diyenleri ya da “ben eğitim vermek istiyorum” diyenlere yönelik hazırlamadık programımızı; tüm eğitimler ihtiyaca göre verildi.
Artık bir işletme “Ben şu nitelikte bir eleman istiyorum” dediğinde öncelikle o eleman kayıtlarımızda var mı onu sorguluyoruz, yoksa diyoruz ki “İstediğiniz elemanları sizin kendi yerinizde eğitebilecek yeriniz var mı?”
Aktivist: Bildiğimiz kadarıyla eğitimler için mekan, ekipman, eğitimci gibi destekler de veriyorsunuz.
Muammer Coşkun: Evet. Diyelim ki mekân problemimiz yok. Mekânınız varsa eğitim verecek eğitmeniniz var mı? Tabii eğitmenlerin de standartları var. Eğitmenler, ya usta eğitmen belgeli olacak ya da iki yıllık üniversite mezunu olacak. İşveren “Benim eğitmenim var, elemanımı kendim yetiştiririm” diyorsa gerekli muamelelerden sonra direkt eğitime başlanıyor. Üstelik eğitimin başladığı günden bitene kadar işverenin hiçbir yükümlülüğü yok. Kursiyerlerin genel sağlık sigorta primlerini, iş kazası, meslek hastalığı sigorta primlerini biz yatırıyoruz ve bir de cep harçlığı veriyoruz. Eskiden bu cep harçlığı 15 liraydı 2012’de 20 Lira yaptık yani ayda 440 TL eğitime katılan kişiye cep harçlığı veriyoruz.
Aktivist: Eğitimleriniz sertifikalı, sosyal güvenceli ve iş garantili. İş veren açısından prosedür nasıl işliyor?
Muammer Coşkun: Eğitime katılacak kişilerin özelliklerini işverene soruyoruz ve bu kriterlere uygun kişileri siz seçin diyoruz. Teorik eğitim de uygulama eğitimi de işveren tarafından gerçekleştiriliyor. Biz bu eğitimlerde, 1 kişilik ihtiyaç için 2 kişiyi eğitin diyoruz; bu sayede 10 eleman için 20 kişi eğitiliyor. Eğitim bitince, “Bu 20’nin içinden 10 tanesine iş başı yaptır ve üç ay süreyle çalıştırdığını da bana belgele” diyoruz.
Eğitimi tamamlayan kişilere belge veriyoruz. Bugün itibariyle bizim düzenlemiş olduğumuz o kurstan mezun olan kişiyi işveren işe başlattığında, 6 ay ortalama çalıştırdığı işgücüne dair bize rapor veriyor. Normalde 36 ay süreyle İŞKUR’dan eleman alıyorsa, 6 ayda İŞKUR’la birlikte çalışmanın artısını görüyor. 42 ay süreyle işverenlerin yatırdığı sigorta payı, işsizlik sigortası fonundan karşılanmaya başlıyor. 6 ayda bir maaşın, yılda ise iki maaşın devlet tarafından ödenmesi modelidir bu.
Devlet teşvik politikaları getirdi. Biz de eğitimleri arttırınca artık İŞKUR’un ne yaptığı ortaya çıktı.
İşsiz olanlar da artık bir mesleği olması gerektiği bilincine vardı. Ben her işi yaparım diyen insanın artık işe girme şansı yok. Ben şu işi yaparım diyen insanlar arttıkça işsizlik oranları azalmaya başladı.
Aktivist: İş ve meslek danışmanları İŞKUR’a büyük katkı sağladı…
Muammer Coşkun: 2008-2010’a kadar ülkemiz işsizlik rakamları 14,8’lere kadar çıkmıştı. Bugün 9,1’e kadar gelmiştir. Bu işsizlik rakamının bu kadar aşağı çekilmesindeki en büyük etken ilave istihdamlarda devletin getirdiği teşvik, belgeli elemanlarla çalışmanın önünün açılması ve artık işverenlerin nitelikli başvurular alıyor olmasıdır. Bu bir çığır açtı ve bununla beraber biz bu hizmetlerin daha etkin hale gelmesi için çalıştık. 2012 Nisan ayında ilk kez, iş ve meslek danışmanları adıyla danışmanlık hizmetleri vermek üzere İŞKUR’a meslek danışmanları alındı.
2000 tane iş ve meslek danışmanının 81 ilde dağılımı yapıldı ve Temmuz’da 817 meslek danışmanı daha kuruma katıldı. Şu an 2013’ün sonuna kadar Türkiye genelinde 4000 tane iş ve meslek danışmanı İŞKUR birimlerinde çalışmaya başlıyor.
Aktivist: İş ve meslek danışmanları nasıl çalışacak?
Muammer Coşkun: Türkiye genelinde 4000 danışman çalışıyor. Bunun 600’e yakını İstanbul’da ve her bir danışmana 700 tane işsiz ve yaklaşık 80 tane de iş yeri zimmetlenmiş durumda. İşletmeler sektörlere göre gruplandırılır, iş arayanları da kategorize ettik. Her danışmanın her eğitim seviyesinden
her gruptan danışanı var.
İş ve meslek danışmanları işsiz bir kişi karşısına geldiği zamanve “Ben çalışmak istiyorum” dediğinde hangi işe gideceğinisormuyor, önce işsiz danışanını tanımaya çalışıyor. İlgisi, yeteneği,mesleği nedir hangi alanlarda başarılı olabilir, rehberlikyapıyor, koçluk hizmeti veriyor. Bunu yaparken işverenede aynı hizmeti veriyor. Önce iş yerine gidiyor iş yerini tanıyor.Gerekli tahlilini yaptıktan sonra iş arayanları iş yerlerine daha sağlıklı bir gönderme modeliyle gönderiyoruz. Bu konuylailgili altyapı çalışmalarımızı tamamladık. Artık İŞKUR’dakayıtlı iş arayan konumunda herkesin bir danışmanı var.
Ya da örneğin kişi geldi ve belki de mesleği geçerli bir meslek değil, meslek özelliğini yitirmiş olabilir. O zaman danışman ona, “Siz bu meslekte iş bulmakta sıkıntı yaşıyorsunuz ve gelecekte bu meslek işlevsel değil, sizi daha güncel bir mesleki eğitim projesinden yararlandırayım” diyor ve o kişiyi eğitime yönlendiriyor. Ve kişi meslek eğitimden yararlanarak meslek kazanıyor.
Aktivist: UMEM Projesi’nden de bahsedebilir misiniz?
Muammer Coşkun: Bizim, Uzmanlaşmış Meslek Edindirme Merkezleri - UMEM projemiz var. Bu proje 2010 yılında Sayın Başbakan’ın talimatıyla başlamıştır. İlk aşamada sanayi sektörünün ihtiyaç duyduğu iş gücünün yetişmesi için başlamış olan bir projeydi. Mesela CNC tezgâh operatörü 2 eleman lazım dediği zaman, şu an itibariyle ister meslek lisesinden mezun olsun ister kendi beğendiği başka bir kişi olsun Milli Eğitim’e bağlı meslek liselerinde eğitiyoruz. Eğitim diyelim ki 2 aylık bir eğitimse, 2 ay Milli Eğitim’de eğitim alıyor 2 ay da işletmede çalışıyor. Hem okuldaki süreçte hem de işyerindeki süreçte bütün masrafları İŞKUR karşılıyor. İşveren hiçbir şey ödemiyor. Eğitimde 20 TL, çalışırken 25 TL günlük para veriyoruz. Bu teorik ve uygulama eğitimden sonra kişi, iki ay da iş yerinde uzmanlık eğitimi alıyor. Sıfır numaralı bir eleman 70-80 numaraya getirilmiş bir eleman oluyor. UMEM iş garantili bir projedir.
Eğitimlerimiz talebe yönelik, istihdam odaklı ve iş garantili. Artık İŞKUR’ da düzenlenmiş proje afaki proje değil, tamamen talebe yönelik ve istihdam odaklı bir projedir. Bütün işverenlerimiz ve iş arayanlarımız taleplerini bize ilettiklerinde çözümü olamayacak hiçbir şey yok. Bu işin bürokrasisi de yok.
Aktivist: İşbaşı Eğitim Programı ile “deneyim” sorununu da aşıyorsunuz…
Muammer Coşkun: Bizim ülkemizde genç bir işsizlik var. Bu oran, normal işsizliğe göre 5-6 puan yüksektir. Bunun ana nedeni işverenlerimizin; -gençlerimizin aldığı eğitime çok güvenmediği için okuldan yeni mezun olmuş olan, deneyimsiz kişilere iş başı yaptırmak istememesidir. Çalışırken işsiz kalan insanla, ilk defa o meslekte çalışacak kişi işverenin karşısına geçtiği zaman, daha önce çalışan kişi öne geçiyor. Bu nedenle genç işsizlik oranı yüksek kalıyor.
Hükümetimiz bu konuya da bir çare bulmak nedeniyle iş başında, çalışarak işi öğrenme modeli adında bir iş başı eğitim modeli geliştirdi.
Programın uygulamadaki içeriği ise şöyle; bir işletmede en az 2 tane eleman çalışıyorsa biz işletmeye diyoruz ki, son üç aylık çalıştırmış olduğun işgücü ortalamasını bize söyle; toplam çalıştırdığın işçinin % 10’u kadar işbaşında eğiterek eleman çalıştırma hakkın var yani 50 kişi ise 5, 61 kişi ise 7 kişiye iş başında eğitim verme hakkı kazanıyorsun. Eleman geliyor, “ben şu meslekte kendimi geliştirmek istiyorum” diyor. O zaman işveren de bu üç aylık ortalama şartına uyuyorsa bu elemana kendini açıyor.
Aktivist: İşbaşı eğitim programını işveren ve çalışan açısından irdelediğimizde ne gibi avantajlardan bahsedebiliriz?
Muammer Coşkun: İşveren son 3 ayın ortalaması neticesinde bu elemanı bu departmanda çalışacağım dediği zaman, kişi fiilen 6 ay süre ile burada çalışarak işi öğreniyor. Bu modelde ayda 550 TL ücret veriyoruz. Sigortasını, genel sağlık sigortası primini yatırıyoruz. Sigortadan hem kendisi hem de bakmakla mükellef olduğu kişiler yararlanıyor, risk primini de biz yatırıyoruz. 6 ay sonunda kişi gerçekten bu işi yapmak istiyorsa artık bu kişi bizim gözümüzde uzmanlaşmıştır. Hiçbir işletme de kendi işletmesinde 6 ay çalışıp uzmanlaşmış kişiyi çıkarmak istemez
Her işbaşı yapanı işletme işe almak zorunda mı? %50’sini çalıştır yeter diyoruz.
Bu sistemden, 16 yaşından gün almış olan herkes yararlanabilir; bir ilkokul mezunu da bir mühendis de yararlanabilir. Bütün işletmelerinin bu alanda eleman alma hakkı var. İşsizlerin de iş öğrenme hakkı var. İki kişiden fazla elemanı olarak her işletme bundan faydalanıyor.
Aktivist: İşsizlik ödeneği alanlar da eğitimlerden yararlanabiliyor mu?
Muammer Coşkun: İşsizlik ödeneği alan kişiler, mesleki eğitim projelerine katılırsa hem ödeneğini alıyor hem de ayrıca eğitim programlarıyla ödeme alıyor. Asgari hizmetle çalışan kişi bizden 360 lira işsizlik parası alıyor. İşsiz kişi bir de İŞKUR eğitimlerine katılırsa bir de eğitim için harçlık alıyor. Yani asgari ücretle çalışan kişi işsiz kaldığında kurslarımıza da katılırsa, çalışırken kazandığından daha çok para kazanıyor.
İşsizlerin ve mesleksizlerin İŞKUR hizmet merkezlerine gelmelerini öneriyoruz. İşverenlerimiz de hangi meslekte eleman istiyorsa, kaç kişi istediğini İŞKUR’la paylaşırsa, her türlü mesleki eğitim projesini yapıyoruz. Sadece mühendis, şoför, doktor hekim yetiştirmiyoruz. Onun haricinde aklınıza hangi alan gelirse gelsin mesleki eğitim yapabiliyoruz.
Aktivist: Özel istihdam kurumları da var. İŞKUR faaliyetlerin nüfuz ettiği alan açısından farklar var mı?
Muammer Coşkun: İŞKUR gelişmiş olan ülkelerde yıllardır uygulanmış modeli ülkemizde uyguluyor. Bizim çalıştırmış olduğumuz iş ve meslek danışmanları TÜRKAK tarafından akredite edilmiş uluslararası geçerlilik sertifikasına sahip iş ve meslek danışmanlarıdır. 320 tane özel istihdam bürosu var. Oların hiçbirinde mesleki yeterlilik belgesine sahip TÜRKAK danışmanları yok.
Özel istihdam bürolarının belgelerini biz veriyoruz. Onlar bizim rakibimiz değil partnerimiz. T.C. kanunlarına göre kurulmuş kurumlardır. Ne kadar çok hizmet verirlerse işverenden bedelini alırlar. Sözleşmemiz gereği hiçbir şekilde iş arayanlardan para alamazlar. Bunlar ne kadar işverenle diyalog halinde olur talep karşılarlarsa iyi olur.
Belki bu çalışmalarımızla onların en büyük rakipleri olacağız ama biz bu amaçla kurulmuş olan bir kamu kurumuyuz. İşsizlik rakamlarının düşmesinde de bize çok büyük görevler düşüyor. Özel istihdam bürolarının da kendilerini yenilemeleri, biraz daha çok çalışmaları gerekecek. İyi bir maraton koşusuna girmek gerekiyor.

Etiketler : İŞKUR işsizlik istihdam

Yorumlar


İlgili Makaleler

4,4 / 5
En Çok Okunan Haberler