Dünyanın En Kutsal Mesleklerinden Biri: Doula

4443 kişi tarafından okundu
Dünyanın En Kutsal Mesleklerinden Biri: Doula Dünyanın En Kutsal Mesleklerinden Biri: Doula

Sesi, nezaketi ve dinginliğiyle bizi kendisine hayran bırakan Yin Yoga ve Hamilelik Yogası eğitmeni Şaylan Yılmaz, yoga ile içine işleyen duyarlılığı ve farkındalığı sentezleyerek hamilelerin yararına sunmanın güzel bir yolunu bulmuş: Doula olarak hi

Facebook da Paylaş    Twitter da Paylaş    Google Book da Paylaş    Linkedin de Paylaş    Google Plus da Paylaş

Bir çocuk dünyaya getiren annenin rahatını koruyan ve doğum ortamının şefkat ve mahremiyet içinde olmasına destek veren o “görünmez eldir”…
Türkiye’nin ilk sertifikalı doulalarından olan Şaylan Yılmaz, hamilelere daha rahat bir doğum ortamı sağlamayı amaçlayan bu şefkatli hizmetle ilgili tüm merak ettiklerimize yanıtlar verdi…
Sesi, nezaketi ve dinginliğiyle bizi kendisine hayran bırakan Yin Yoga ve Hamilelik Yogası eğitmeni Şaylan Yılmaz, yoga ile içine işleyen duyarlılığı ve farkındalığı sentezleyerek hamilelerin yararına sunmanın güzel bir yolunu bulmuş: Doula olarak hizmet vermek.
Aktivist: Doula ne demek?
Şaylan Yılmaz: Eski Yunanca’dan gelen bir kelime ve “kadına hizmet eden kadın” demek. Amerika’da uzun yıllardan beri yeniden canlandırılmış çok köklü bir meslek. Özellikle doğal doğum tercih etmek isteyen annelerin mutlaka yanlarında bulunması istediği bir kadın doula. Ancak, her türlü doğumda da seve seve bulunan kadınlar doulalar. Eğitimleri gereği, en önde tuttukları amaçları, anneyi koşulsuz ve şartsız desteklemek ve rahat ettirmek.
Aktivist: Öyleyse doulalar yalnızca doğal doğumlara girmezler, her doğuma girebilirler…
Şaylan Yılmaz: Evet, kesinlikle. Doulanın görevi kesinlikle anne için bir “doğal doğum” hayali yaratıp anneyi o hayalin içine itmek değildir. Doğumun şekline yalnızca anne ve doktoru birlikte karar verebilir. Tüm seçimleri yapan yine annedir ve onun için geçerli sağlık koşullarıdır. Anne hangi seçime karar kılmışsa, doula onu o yolda, o ortamda destekler.
“Doula, olağanüstü doğum mucizesinin hakkıyla gerçekleşebileceği, mahrem ve dingin bir ortamın sağlanmasını da göz önünde bulundurur.”
Doktorun ve ebe-hemşirelerin, medikal ve teknik işlerini bir anlamda daha rahat yapabilmelerini de sağlayan doula, anne adayına ve ailesine gereken tüm duygusal desteği verir ve gerektiği yerde, teknik bilgiler de vererek anneyi ve ailesini rahatlatır. Doula, bundan öte, teknik ayrıntıların ve acelenin bazen kenara itebildiği, olağanüstü doğum mucizesinin hakkıyla gerçekleşebileceği, mahrem ve dingin bir ortamın sağlanmasını da göz önünde bulundurur.
Aktivist: Doula’nın doğuma kattığı fark nedir?
Şaylan Yılmaz: Doğum yapan kadının çeşitli hizmetlere ihtiyacı oluyor. Doktor, kendi işiyle ilgilenmek zorundadır. Hemşireler ve ebe-hemşireler için de aynısı geçerli. Doğuma katılan aile fertleri de çok heyecanlı olabiliyor. Dolayısıyla, annenin ve ailesinin rahatı ve huzuruyla ilgilenebilecek, sakin ve tarafsız bir insanın orada bulunması çok büyük bir avantaj sağlayabiliyor. Anne, kendisini doğumun derin büyüsüne daha kolay bir şekilde teslim edebiliyor. Hastane görevlileri, yani doktorlar ve hemşireler, hastanede çalışan ebeler, orada, medikal bir süreci yönetmekle ve devam ettirmekle yükümlüler. Onlar için doğum, daha ziyade teknik ve medikal bir hadisedir. Ve bu, her gün kim bilir kaç kez gördükleri bir hadise.
Ancak, anne tarafından bakıldığında, belki bir, belki iki, belki de üç kez yaşayabileceği, çok özel bir deneyim bu. Oysa annenin ve ailesinin, bu özel deneyimi, içine sindire sindire, olanları fark ederek yaşamaya hakkı olmalı.
Bu nedenle,  benim gibi, İçsel Doğum doulaları anneleri hastane prosedürleri hakkında da önceden bilgilendirir ve annenin tercihlerine uyulmasını sağlayacak gerekli yasal ayrıntıları da öğrenmesini sağlarlar.
Bir annenin, bu olayın aslında bir hak ve seçim olduğunu fark edebilmesi de kendiliğinden olmuyor: Ya zaten hayatını hep böyle bir farkındalık içinde yaşıyor olması gerekir, ya da bir doğum eğitimine katılıp bu farkındalığı edinmesi gerekir.
 
“Doula’nın ebeden farkı, bütün bir doğum boyunca
doula’nın anneyle birlikte kalabiliyor olması.”
 
Aktivist: Ebeyle doula arasındaki fark nedir?
Şaylan Yılmaz: Farkları şu: Doula medikal bir eğitim almıyor ve daha çok işin psikolojik, destek kısmında. Ebeyse, medikal bir eğitimden geçtiğinden, annenin rahim ağzı açıklığını, bebeğin kalp atışlarını kontrol edebiliyor. Ama nasıl ki bir doktor, bir hemşire, aynı anda pek çok gebeden sorumluysa, hastanede çalışan bir ebe-hemşire de aynı anda birden fazla gebeden sorumlu. Bütün kattaki gebelerin rahim ağzı açıklıklarını ve bebek kalp atışlarını kontrol ediyor ve doğum süreci boyunca annenin yanında kalmıyor. Dolayısıyla, annenin yanında, ona yardım edebilecek birisi yoksa her ne kadar hastanenin ebe-hemşiresi yanına gelip gitse de, anne, doğumun çoğu süresinde yine yalnız kalıyor.
Burada, annenin kaygılarını, kasılmaların yoğunluğunu onunla paylaşacak, hastane sürecini, prosedürünü bilen birisine ihtiyaç duyuyor. İşte bu noktada doula devreye giriyor. Doula’nın hastanede çalışan ebe-hemşireden den farkı, bütün bir doğum boyunca doula’nın anneyle birlikte kalabiliyor olması.
Bizi ve hizmetimizi bir kez deneyimlemiş doktorlar, hamilelere bizi mutlaka öneriyorlar.
Aktivist: Doktorlar kimlere doula hizmeti almasını öneriyor?
Şaylan Yılmaz: Bizi ve hizmetimizi bir kez deneyimlemiş doktorlar, hamilelere bizi mutlaka öneriyorlar.
Aktivist: Neden?
Şaylan Yılmaz: Bizler, doula olarak annenin ve doğumda bulunan aile fertlerinin neredeyse tüm teknik sorularına yanıt verebiliriz ve bilgimizi aşan sorularda da anneyle hastane çalışanları arasında bir köprü oluşturabiliriz. Annenin kafasında daha soru işareti oluşmadan, gerekli bilgileri verebilir ve anneyi sakinleştirebiliriz. Gerektiğinde masajla, aromaterapi ve nefes egzersizleriyle annenin dikkatini yeniden doğumun o derin dalgasına yönlendirebiliriz.
Böylece herkes kendi işine rahatça odaklanabilir ve gereksiz stres ortamı yaratılmamış olur.
Aktivist: Doula’ya göre bir doğum nedir?
Şaylan Yılmaz: En az üç yeni kişinin ortaya çıktığı büyülü ve unutulmaz bir mucizedir. Doğum, yalnızca bir bebeğin, annesinin bedeninden çıkması olayı değildir. Pırıl pırıl, güzel ve yepyeni bir canın, bir insanın dünyaya gelmesi, o kadar yoğun ve güzel bir deneyimdir ki, anne ve baba da o doğumhaneden yepyeni birer insan olarak çıkarlar ve varsa daha önceki çocukları da bir ablaya veya ağabeye dönüşür. Yanlarında bulunmuş ve onlarla bu deneyimi paylaşmış doula da her seferinde eşsiz bir deneyime tanık olur.
 
“Annenin doğum anında ve doğum anına gelene kadar, aslında odaklandığı tek şey, bedenindeki hisler ve içindeki bebeğin hareketleri”
 
Aktivist: Anne doğumda nelere odaklanıyor?
Şaylan Yılmaz: Anne, doğumu gerçekleştiren kişi, her şeyi yapan, başrolde olan kişi. Annenin doğum anında ve doğum anına gelene kadar, tüm hamileliği boyunca, aslında odaklandığı tek şey, bedenindeki hisler ve içindeki bebeğin hareketleri. Bedenindeki hislere odaklanmayı bilen bir anne için doğum, çok daha kolay ve bilinçli oluyor. Bedeni ve bebeği, ona nasıl davranması gerektiğini söylüyor. İçgüdülerine güvenen anne de bebeği, nasıl davranmasını istiyorsa, öyle davranmaya odaklanır. Örneğin: Bebeği, annenin ayağa kalkmasını istiyorsa, ayağa kalkmak istediğini, kendi bedeninde fark edebilecek kadar, kendini ve bebeği dinlemeye alışık olmalı anne.
Aktivist: Duyarlılık geliştirmesi gerekiyor yani…
Şaylan Yılmaz: Evet, çünkü fark etmek ve dinlemek hiç de öyle kolay bir şeyler değil. O yüzden doula’yla doğuma girmeye karar veren annelerle mutlaka ön görüşmeler yapıyoruz ve bağımızı koparmıyoruz.
Aktivist: Anneye herhangi bir eğitim veriyor musunuz?
Şaylan Yılmaz: Tanıştıktan sonra derin bir güven bağı oluşabilmesi ve anneyle ailesinin en gerekli bilgileri edinebilmesi için bilgilendirici toplantılarımız oluyor. Bunun dışında, doulası olduğum anne adayları, beni istedikleri her saatte arayarak da akıllarına takılan her türlü soruyu sorabilirler.
Aktivist: Doktorla da tanışıyor musunuz?
Şaylan Yılmaz: Elbette. Annenin mutlaka kendi doktoruna bizi anlatıp tanıştırmasını tercih ederiz.  Anne, doktor ve douladan oluşan üçlü görüşmeler yapmak en iyisidir. Her şey baştan net bir şekilde konuşulursa, doğum günü herhangi bir karışıklık olmaz. Ancak, anne bizi doula yerine, “arkadaşı” olarak tanıtırsa, doğum anı geldiğinde, doktor bizi ve mesleğimizin içeriğini hiç tanıma fırsatı bulamadığından, annenin yanında olabilmemiz biraz doktorun o anki inisiyatifine kalıyor ve doğal olarak kimi durumda da anneye eşlik edemediğimiz olabiliyor. Annenin, bu noktada son ana kadar beklemeden, cesaretini toplayıp doktoruyla doulalığın faydaları ve kendi tercihleri hakkında bilgilendirici bir görüşme yapması herkes için en iyisidir.
Aktivist: Anneleri, doulalarını sahiplenmeleri konusunda nasıl cesaretlendirmeyi düşünüyorsunuz?
Şaylan Yılmaz: Aslında, bilgilendirme, yani eğitim aşamasında yapmaya çalıştığımız, annelerin kendi güçlerini yeniden ellerine almalarını sağlamak. Anneler, şunu yeniden hatırlamalı: Doğum yapmak, kadın olmak çok güçlü bir varlık olmak demektir. Ve bu güç kadının bedeninde her zaman mevcuttur, sadece unutulmuştur.
Aktivist: Anneyi her zaman yakından gözlemliyor musunuz?
Şaylan Yılmaz: Evet, tabii ki. Annedeki değişimlerin farkına varmak da bizim görevimiz. Bazen hisler çok yoğunlaştığında, annenin dikkati nefesinde kopabiliyor ve başka yerlere, düşüncelere kayabiliyor. Bu durumda, anneyi yeniden bedene, bedenindeki hislere döndürmek üzere ona rehberlik edebiliyoruz.
Aktivist: Çok etkileyici…..Pekiyi, eğitimizi nereden ve kimden aldınız?
Şaylan Yılmaz: Türkiye’nin ilk İçsel Doğum DoulasıJulia Steils Paçacıoğlu’ndan eğitim aldım. Julia, eşi ve çocuğuyla Türkiye’de yaşayan, eğitimlerimizi düzenleyen ve yürüten değerli insan. Her yıl yeni dönem eğitimler açılıyor. Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayın: http://www.icseldogum.com/docs/index.php?idx=12
Aktivist: Eğitim ne kadar sürüyor?
Şaylan Yılmaz: Yaklaşık bir yıl kadar.
Aktivist: Eğitim hangi mekânda gerçekleşiyor?
Şaylan Yılmaz: Eğitim birkaç düzeyde ilerliyor: Hafta sonu eğitimleri, İnternet üzerinden paylaşımlar ve mezuniyet sonrası sürdürülen iletişimler şeklinde canlı tutuluyor. Hafta sonu eğitimlerimiz için, sevgili arkadaşlarım Nur Sakallı ve Başak Kutlu Atay’ın birlikte kurdukları DO-UM merkezini kullanıyoruz. Yeri, İstanbul Emirgan’da. Okurlarımız ayrıntı için: http://www.do-um.com/Etkinlik/Icsel-Dogum-Doula-Egitimi-2013-Mart-Donemi_75.aspx adresini kullanabilirler. Doula eğitimi başvuru formu için de do-um@do-um.comadresine mail atmaları yeterli.
Aktivist: Doula Eğitimi nelerden oluşuyor?
Şaylan Yılmaz: Eğitimin yarısı, doğum psikolojisi, doğum fizyolojisi ve anatomisi gibi teorik bilgilerden, diğer yarısı da, içsel sorgulama sürecinden geçerek kendimizi derinden gözlemleyip tanıdığımız bir dönemden ve çalışmalardan oluşuyor. Mezun olanlar da, yeni öğrencilere “mentorluk” dediğimiz, bir anlamda rehberlik yapmaya başlıyor. Julia da daima hepimizle iletişimde olmaya devam ediyor. Kısacası, kadınların yeniden uyandırılan beden bilgelikleri, bedenlerine güvenleri ve kadınlık güçleri, kadından kadına aktarılmaya devam ediyor ve bir ağaç gibi yeşeriyor diyebiliriz.
Kendimizi sorgulamak, her annenin kendi tercihine samimi bir saygı duymamızı ve kendi doğrularımızı ona empoze etmekten geri duruyoruz. Her insan eşsizdir ve öyle olması da güzeldir.
Aktivist: Pekiyi, doula sadece doğumda mı yardım eder?
Şaylan Yılmaz: Farklı iki alan için iki çeşit doulalık var: Doğumdan önce yardım eden Prenatal Doula ve doğum sonrası yardım eden Postpartum Doula. Kısaca, Doğum Doulası ve Loğusa Doulası diyebiliriz. Loğusa Doulası, şu ana kadar çok aranan bir servis olmadı. Bunu nedeni de Türkiye’de akrabalık ilişkilerinin çok birbirini destekler şekilde devam ediyor olması. Türkiye’de bir kadın doğum yaptığında, ya kayınvalidesi, ya annesi ya ablası, mutlaka tanıdığı birisi yanında oluyor ve doğumdan sonra, annenin tüm ihtiyaçları karşılıyor. O yüzden bize düşen, ancak doğumdan sonra bir veya iki kez anneyi ziyaret edip emzirmeyle ilgili bir sıkıntı varsa, en azından anneyi bir emzirme danışmanına yönlendirmek olabilir, bir doğum sonrası depresyonu varsa, anneyi psikolojik destek almaya yönlendirmek olabilir.
Aktivist: Loğusa Doulası’nın diğer ülkelerdeki durumu nedir?
Şaylan Yılmaz: Yurt dışında, loğusa, yani postpartum doulası dediğimiz kişi, belki doğuma girmemiş, ama doğum sonrası destek veren bir doulaysa eğer, evin temizliğini yapıyor, evin yemeğini pişiriyor, çamaşırını, bulaşığını yıkıyor, evin ilk bebeğiyle ilgileniyor, gelen giden varsa, onlara yardımcı oluyor. Ancak, buna Türkiye’de pek fazla ihtiyaç olmuyor. O yüzden daha çok doğum öncesinde ve doğum anında yardıma odaklanıyoruz.  Doğumdan sonra doula istemek, tercihe kalmış. Bizler, hem doğum öncesi, hem de doğum sonrası dönem için doulalık eğitimleri alıyoruz. Talep eden annelere, ister doğum öncesi, ister doğum sonrası, isterse de, hem doğum öncesi, hem de doğum sonrası destek verebiliyoruz.
“Dışarıdan konuşan birçok insan olduğunda…”
Annenin nazik durumuna yeterli hassasiyeti göstermeden, dışarıdan konuşan birçok insan olduğunda, bebeği ve kendi annelik sezgisini dinlemek yerine, dışarıdan konuşan diğer anneleri dinlemeye başladığında, annenin öğrenme akışı yine sekteye uğrayabiliyor ya da anneyle bebeğin arasındaki o özel iletişimin güçlenmesi, daha uzun bir sürece yayılabiliyor.
Postpartum Doula burada da yine, annenin kendi sezgilerini dinleyebileceği, aynı doğum anındaki gibi o mahrem alanı yaratmaya çalışıyor. Anne sadece bebeğini ve kendini dinlesin, diğer yapılması gereken işleri doula halletsin, evde “görünmeyen el” olsun ki, anne bebeğiyle ilgili yapılması gerekenleri yapabilsin.
Emzirmeyle ilgili, anne sütünün değişen evreleriyle ilgili, bebeğin dışkılamasıyla ilgili farklı aşamaları öğreniyoruz.
Aktivist: Bebeklerle de ilgili oldukça bilginiz var anladığım kadarıyla….
Şaylan Yılmaz: Emzirmeyle ilgili, anne sütünün değişen evreleriyle ilgili, bebeğin dışkılamasıyla ilgili farklı aşamaları öğreniyoruz. İlk beş günle ondan sonraki kakanın arasındaki farklarını öğreniyoruz. Örneğin, bebeğin bağırsaklarının anne sütüyle dolmasıyla birlikte kakanın nasıl değiştiğini, ilk doğan bebeğin ne sıklıkta çiş ve kaka yapacağını, emmesi arttıkça bunun nasıl değiştiğini ayırt edebiliyoruz. Veya ilk başta emen bebekle, daha geç emen bir bebeği ayırt edebiliyoruz. Ama ilk doğumunu ve emzirme deneyimini yaşayan bir anne, bunlara aşina değildir. Bu yüzden bazen desteğe ihtiyacı olabilir. Ancak, doula, ek olarak emzirme danışmanlığı eğitimi almamışsa, en iyisi anneyi, bu konuyla başa çıkabilecek bir kişiye yönlendirmesi ve önlem alması için aileyi uyarmasıdır. Hem doula, hem emzirme danışmanı olan birkaç doula arkadaşımız mevcut.
Aktivist: Pekiyi Şaylan Hanım, gelecekteki projeleriniz nelerdir?
Şaylan Yılmaz: Çok yakında Nefess Yoga stüdyosunda, yoga eğitmenleri için hamilelik yogası eğitmenlik eğitimi düzenleyeceğim. Doula bilgileriyle yogayı birleştirerek doğumun büyüsünü anlatacağım yoga eğitmenlerine. Ayrıntılı bilgi için: (http://nefessistanbul.tumblr.com/post/60087087668/hamile-yogas-hocal-k-egitimi-saylan-y-lmaz) veya  saylan.yilmaz@gmail.com
Aktivist: Hamile Yogasına Katılmak İsteyen Anne Adayları Sizi Nerelerde Bulabilir?
Şaylan Yılmaz: İstanbul’dayım. Moda’da Nefess Yoga Stüdyosu’nda http://nefessistanbul.tumblr.com/derstanimlari), Emirgan’da DO-UM: Doğuma Hazırlık ve Doğum Sonrası Destek Merkezi’nde (http://www.do-um.com/content/Yoga-Pilates-Masaj-Muzik_14.aspx) ve Cihangir Yoga’da (http://www.cihangiryoga.com/turkish/yoga/hangi-ders/?lang=tr)  bulabilirler.
Onun haricinde, özel ders talebi olursa, annelerle bire bir çalışma imkânım oluyor. Stüdyolarda genelde grup halinde dersler oluyor. Özellikle bire bir ders yaptığımızda, annenin sorularına daha rahat cevap verebiliyorum. Annenin halinden, tavrından, ruh durumundan neye ihtiyacı olduğunu açıkça görerek iletişim kurabiliyorum. Özel dersleri bu anlamda daha yararlı buluyorum. Ayrıntılı bilgi için:  saylan.yilmaz@gmail.com
Son Olarak: Anneler doğuma Hazırlanmak için Ne yapabilir?
Şaylan Yılmaz: Doğuma hazırlanmak demek, aslında teslim olmaya hazırlanmak demek.
Bir insan nasıl hazırlanabilirse teslim olmaya, anne de doğuma o kadar hazırlanabilir?
Doula olarak, anneyle hazırlık sürecimiz içinde, aslında hiçbir şeye tam olarak hazırlanamayacağımızı, bir bilinmezin içine girdiğimizi ve bunu kabullenmeyi öğrenmemiz gerektiğini sezdirmeye çalışırız.
Paraşütle atlamaya ne kadar hazırlanabilirsiniz?
(gizemli şekilde gülümseyerek)
Anne ve bebek dostu hastaneler için lütfen tıklayın:
 

Etiketler : doula Aktivist3

Yorumlar


İlgili Makaleler

4,4 / 5
En Çok Okunan Haberler